przyczyny uszkodzeń turbosprężarki

Co powoduje uszkodzenie turbosprężarki? Przedstawiamy listę przyczyn.

 

USZKODZENIA TURBOSPRĘŻARKI

1. USZKODZENIE PRZEZ OBCY MATERIAŁ
Pogięte lub wyszczerbione łopatki wirnika czy koła kompresji należą do uszkodzeń spowodowanych przez obcy obiekt, który dostał się do korpusu ssącego lub wydechowego.

Możliwe przyczyny:

  • nakrętki/śruby/kamienie/piasek/twardy element pozostawiony w układzie doładowania powietrza,
  • połamane elementy silnika,
  • późne wymiany filtra powietrza,
  • pęknięte elementy przyłączeniowe lub inne obiekty, które dostały się do wnętrza urządzenia.

Co zrobić? Przy montażu turbosprężarki należy skontrolować kanał wlotu powietrza oraz kolektor wydechowy pod względem drożności i ciał obcych. W przypadku tego typu uszkodzeń zalecamy wymienić na nowe węże dolotowe do turbosprężarki, ponieważ często po ich umyciu w zgięciach oraz karbach pozostają ciała obce. Pamiętaj o wymianach filtra powietrza!

uszkodzone koło kompresji  uszkodzone koło kompresji  uszkodzone koło kompresji  uszkodzony wirnik przez ciało obce

2. NIEDOBÓR CIŚNIENIA OLEJU (BARK SMAROWANIA)
Dłuższy niedobór ciśnienia oleju wypala i uszkadza powierzchnię łożysk oraz wirnika turbosprężarki. Powoduje również przebarwienia termiczne tych podzespołów.

Możliwe przyczyny:

  • uszkodzona pompa olejowa,
  • niedrożny, złamany lub zgięty przewód smarujący turbosprężarkę,
  • niski poziom oleju w misce olejowej,
  • złe funkcjonowanie systemu smarowania,
  • długa jazda pojazdu przy dużym pochyleniu terenu.

Co zrobić? Sprawdzić/wymienić pompę olejową wraz z zaworem przelewowym. Sprawdzić system smarowania razem z przewodem odpowiedzialnym za smarowanie turbosprężarki. Oczyścić i sprawdzić stan miski olejowej – w przypadku wgięć wymienić na nową.

brak smarowania turbosprężarki  brak smarowania turbosprężarki   brak smarowania turbosprężarki

3. PRZERWY W DOSTARCZANIU OLEJU
Powtarzające się krótkie przerwy 4-5 sek., mogą doprowadzić do wypalenia oraz wypolerowania powierzchni łożysk.

Możliwe przyczyny:

  • następstwo błędnej wymiany oleju oraz filtra olejowego (suchy start turbosprężarki),
  • wymiana turbosprężarki bez zalania jej olejem,
  • samochód przez dłuższy czas nie był użytkowany,
  • niskie ciśnienie oleju spowodowane złym funkcjonowaniem systemu smarowania,
  • nieprawidłowe uruchomienie silnika po wymianie bądź regeneracji turbosprężarki,
  • zanieczyszczenie oleju (np. paliwo lub glikol).

Co zrobić? Sprawdzić/wymienić pompę olejową. Sprawdzić system smarowania razem z przewodem odpowiedzialnym za smarowanie turbosprężarki. Aby uniknąć uszkodzenia po dłuższym nie użytkowaniu pojazdu należy uruchomić silnik na kilka sekund, zgasić i powtórzyć kilkakrotnie czynność w celu pełnego zalania olejem przewodów i samej turbosprężarki oraz ich odpowietrzenia.

przerwy w dostarczaniu oleju  przerwy w dostarczaniu oleju  przerwy w dostarczaniu oleju-3

4. ZANIECZYSZCZONY OLEJ
Brudny olej powoduje głębokie rysy na łożyskach turbosprężarki.

Możliwe przyczyny:

  • zablokowany, uszkodzony lub niskiej jakości filtr oleju,
  • zużycie silnika i możliwość pojawienia się jego uszkodzonych części,
  • niesprawny zawór przelewowy filtra oleju,
  • olej silnikowy niskiej jakości,
  • nie wymieniany zbyt długo olej silnikowy.

Co zrobić? Można uniknąć tego rodzaju uszkodzeń, stosując i regularnie wymieniając oleje oraz filtry wysokiej jakości. Pamiętajmy o regularnych ich wymianach zgodnie z zaleceniami producenta lub nawet częściej!

5. USZKODZENIE MECHANIZMU ZMIENNEJ GEOMETRII
Zapieczone lub spalone łopatki zmiennej geometrii są częstym powodem przeładowania lub braku doładowania turbosprężarki. Przez nagar oleju na zmiennej geometrii samochód może wchodzić w tryb awaryjny oraz mieć znaczący spadek mocy.

Możliwe przyczyny:

  • uszkodzony/niesprawny filtr cząstek stałych tzw. DPF/FAP lub katalizator,
  • uszkodzone wtryskiwacze, -nadmiar oleju z nieszczelnej głowicy silnika, uszczelniaczy zaworów lub pierścieni uszczelniających,
  • niesprawny aktuator lub sterownik turbosprężarki,
  • notoryczna jazda samochodem w krótkich dystansach przy wolnych prędkościach.

Co zrobić? Należy prawidłowo zdiagnozować powód uszkodzenia oraz go usprawnić. W 99% przypadków będzie to któraś z w/w przyczyn. Aby uniknąć awarii mechanizmu zmiennej geometrii radzimy kontrolować: filtr cząstek stałych, wtryskiwacze oraz ciśnienie oleju. Zalecamy regularne dłuższe jazdy, przy których mechanizm ma szansę wygrzać się i pozbyć nagarów.

uszkodzenia zmiennej geometrii  uszkodzenia zmiennej geometrii  uszkodzenia zmiennej geometrii

6. PRZEGRZANIE
Wyższa temperatura przechodząca z korpusu wydechowego turbosprężarki na korpus rdzenia przyczynia się do wypalenia oleju i powoduje korozję łożysk podzespołu.
Zbyt wysoka temperatura spalin lub za szybkie wyłączania silnika po skończonej pracy powoduje nagromadzenia węgla powstałego w wyniku wypalającego się oleju. Na uszkodzenia narażone są przede wszystkim pierścień uszczelniający wirnik wraz z jego umiejscowieniem (rowek wałka turbiny) oraz łożysko turbo. Zwęglony olej blokuje także odpływ oleju, a jego nagromadzenie powoduje tarcie, przez co w konsekwencji dochodzi do zagięć lub pęknięć poszczególnych części urządzenia. Przez przegrzanie może dojść również do samozapłonu silnika.

Możliwe przyczyny:

  • olej silnikowy słabej jakości,
  • zbyt szybkie wyłączanie silnika po intensywnej pracy,
  • zablokowany bądź też zużyty filtr powietrza,
  • przedmuchy powietrza i spalin,
  • rzadko wymieniany olej w silniku,
  • uszkodzone lub niesprawne wtryskiwacze,
  • wadliwy system smarowania,
  • wadliwy system odprowadzania oleju (nieprawidłowe odpowietrzanie skrzyni korbowej silnika).

7. OLEJ Z UKŁADU DOLOTOWEGO
Olej z silnika, który dostaje się do turbosprężarki od strony układu ssącego, najczęściej doprowadza do nagromadzenia zgorzeliny olejowej w miejscu uszczelnienia wirnika turbosprężarki. Nagromadzony spalony olej powoduje wytarcie łożyska oraz rowka wirnika (umiejscowienie pierścienia uszczelniającego wirnik) co w konsekwencji doprowadza do „wydmuchania” tego pierścienia.

Układ dolotowy – płuca silnika
Układ dolotowy jest odpowiedzialny za dostarczanie do silnika powietrza (w jednostkach z bezpośrednim wtryskiem paliwa) lub mieszanki paliwowo-powietrznej (w silnikach z wtryskiem pośrednim). Prawdziwe problemy pojawiają się, gdy w układzie dolotowym zaczyna gromadzić się olej silnikowy. W żadnym wypadku nie powinien on się tam znajdować!

NIESPRAWNA ODMA
Powodem zalegania oleju w dolocie, bardzo często lekceważonym nawet przez mechaników, jest źle działająca odma. Zadaniem odmy jest odpowietrzanie skrzyni korbowej. Wraz z powietrzem, które jest wyciągane ze skrzyni, zasysany jest też olej silnikowy (niewielkie ilości). Problem polega na tym, że po kilku latach eksploatacji znajdujący się w odmie separator oleju, przestaje prawidłowo działać i przepuszcza do przewodu dolotowego turbosprężarki powietrze wraz oparami oleju. W rezultacie sprężarka wtłacza do przewodu intercoolera powietrze wraz z olejem.

ZUŻYTE PIERŚCIENIE TŁOKOWE / PRZEDMUCHY NA SILNIKU
Obecność oleju w układzie dolotowym może być także wynikiem zużytych pierścieni tłokowych, czego skutkiem jest wydmuchiwanie oleju do układu dolotowego. Jeśli silnik auta faktycznie wymaga wymiany pierścieni to warto skontrolować pozostałe jego elementy (głowice). Może się bowiem okazać, że niedługo po wymianie pierścieni ponownie będzie trzeba rozbierać silnik, aby wyeliminować kolejną usterkę.

ZA DUŻA ILOŚĆ OLEJU W SILNIKU
Powodem przedostawania się oleju do układu dolotowego może być także zbyt duża jego ilość w silniku. Serwisy bardzo często zalewają silnik zbyt dużą ilością oleju, najczęściej z uwagi na krótki czas jaki mogą poświęcić pojazdowi. Zanim olej spłynie z motoru w całości, zalewają go taką ilością oleju, jaką zaleca producent. Wtedy właśnie gwałtownie rośnie ryzyko pojawienia się oleju w odmie, która dostarczy go do układu dolotowego.

8. USZKODZENIE STEROWNIKA ELEKTRONICZNEGO / CZUJNIKA KOPIOWANIA POZYCJI ZMIENNEJ GEOMETRII.
Brak mocy, dławienie się i szarpanie silnika, czy wpadanie samochodu w tryb awaryjny nie zawsze wiąże się z uszkodzeniem mechanizmu zmiennej geometrii turbosprężarki. Często powodem niesprawności podzespołu jest usterka samego sterownika elektronicznego. Tzw. zmęczenie materiału podzespołów sterownika jak: spalony silniczek, wyrobiona przekładnia ślimakowa i koło zębate, czy zaśniedziałe połączenia są powodem awarii samochodu i samej turbiny. W turbosprężarkach wyposażonych w zawór z czujnikiem pozycji zmiennej geometrii też zdarza się awaria samego czujnika.

OBJAWY:

  • spadek mocy,
  • szarpanie, dławienie się silnika,
  • zapalenie się sprężynki świec żarowych lub check engine,
  • uruchomienie przez pojazd trybu awaryjnego,
  • brak reakcji na pedał gazu,
  • błędy towarzyszące awarii sterownika i turbosprężarki.

Są przypadki gdy samochód straci moc i wpadnie w tryb awaryjny, a sam restart silnika spowoduje, że błąd ustąpi. Nie wolno tego bagatelizować, ponieważ takie objawy mogą świadczyć o awarii nastawnika/sterownika turbosprężarki.

9. USZKODZENIE MEMBRANY ZAWORU TURBOSPRĘŻARKI
Tzw. gruszka/siłownik tak samo jak sterownik elektroniczny, czy czujnik kopiowania pozycji ma prawo uszkodzić się z czasem eksploatacji. Najczęściej winą uszkodzenia jest „sparciała” membrana lub dziury spowodowane zgniciem/korozją obudowy zaworu. Objawy podobne jak w przykładzie powyżej.